Vết nứt trên tường: Lỗi do đâu? Từ móng, vật liệu hay thi công?

Tường nhà xuất hiện vết nứt là hiện tượng phổ biến, gây mất thẩm mỹ và lo ngại về độ bền công trình. Vậy nguyên nhân của hiện tượng nứt tường là do đâu? Do móng yếu, vật liệu kém chất lượng, hay quy trình thi công sai kỹ thuật? Trong bài viết này, Thịnh Phát sẽ phân tích chi tiết từng nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng nứt tường, cách phân biệt từng loại nứt và đưa ra giải pháp xử lý – phòng tránh hiệu quả.

Phân loại các dạng vết nứt trên tường

Trước khi xác định nguyên nhân, ta cần hiểu rằng không phải mọi vết nứt đều nguy hiểm. Có những vết nứt hoàn toàn bình thường do quá trình co ngót tự nhiên của vật liệu, nhưng cũng có những vết nứt tiềm ẩn rủi ro kết cấu nghiêm trọng.

Nứt chân chim, nứt bề mặt sơn, vữa

• Đặc điểm: Vết nứt nhỏ, mảnh như sợi chỉ, thường xuất hiện ở lớp vữa trát hoặc lớp sơn ngoài cùng.
• Nguyên nhân: Do quá trình co ngót của lớp vữa, sơn khi khô, hoặc do thay đổi nhiệt độ, độ ẩm.
• Mức độ nguy hiểm: Thấp. Chủ yếu ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

Nứt dọc, ngang kéo dài trên tường

• Đặc điểm: Vết nứt dài, có thể rộng vài mm đến cả cm, chạy theo phương dọc hoặc ngang.
• Nguyên nhân: Có thể liên quan đến lún móng không đều, sai sót trong thi công kết cấu, hoặc do chất lượng vật liệu không đảm bảo.
• Mức độ nguy hiểm: Trung bình đến cao, cần kiểm tra kỹ.

Nứt chéo ở góc tường, cửa sổ, cửa đi

• Đặc điểm: Vết nứt chéo 45 độ xuất hiện ở các vị trí yếu như góc tường, cửa sổ.
• Nguyên nhân: Thường do lún lệch móng, hoặc kết cấu không chịu lực tốt ở các điểm tập trung tải trọng.
• Mức độ nguy hiểm: Cao. Có thể ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực.

Nứt xuyên tường (nứt từ trong ra ngoài)

• Đặc điểm: Vết nứt có thể nhìn thấy từ cả hai mặt tường.
• Nguyên nhân: Do chuyển vị lớn trong kết cấu, hoặc lún lệch nghiêm trọng.
• Mức độ nguy hiểm: Rất cao, cần can thiệp sớm.

Nguyên nhân gây vết nứt tường – Lỗi do đâu?

Do nền móng yếu hoặc lún lệch

Nền móng giống như bộ rễ của một cái cây – nếu rễ không chắc, cây dễ bị nghiêng hoặc đổ. Nhà cửa cũng vậy, nếu móng yếu thì toàn bộ phần bên trên, đặc biệt là tường, sẽ bị ảnh hưởng. Đây là nguyên nhân nghiêm trọng nhất vì liên quan trực tiếp đến sự an toàn của cả ngôi nhà.

Nguyên nhân phổ biến nhất là nền đất không đều. Chỗ cứng chỗ mềm khiến một phần móng bị lún sâu hơn phần còn lại. Khi đó, tường sẽ bị kéo lệch và xuất hiện các vết nứt chéo, nứt xéo, thường thấy ở khu vực cửa sổ, cửa đi rồi lan ra các vị trí khác. Nếu vết nứt ngày càng to hoặc dài hơn, đó là dấu hiệu rất nguy hiểm.

Ngoài ra, thiết kế móng không đúng cũng gây rủi ro lớn. Ví dụ như dùng móng nông trên nền đất yếu, tính toán sai tải trọng… khiến móng không đủ sức chịu đựng lâu dài, dẫn đến nhà bị lún dần theo thời gian và gây nứt. Cuối cùng, nếu thi công móng cẩu thả – như đào không đủ sâu, đổ bê tông không đúng cách, hoặc nén đất không kỹ – cũng sẽ làm giảm độ chắc chắn và gây nứt tường sau này.

Do vật liệu xây dựng kém chất lượng

Vật liệu là yếu tố then chốt quyết định độ bền của kết cấu. Nếu dùng vật liệu kém chất lượng, dù kỹ thuật thi công có tốt đến đâu thì công trình cũng khó mà bền vững. Chỉ một vài sai sót nhỏ cũng có thể khiến tường bị nứt, bong tróc.

Một trong những nguyên nhân chính là dùng vật liệu kém. Gạch quá mềm, xi măng không đúng chuẩn, hoặc cát lẫn bùn, rác… sẽ làm cho vữa không kết dính tốt, khiến tường yếu và dễ nứt. Ngoài ra, nếu trộn vữa không đúng tỷ lệ, cũng dễ gây nứt. Vữa quá khô thì không dính, còn quá nhão thì dễ co rút khi khô, tạo ra các vết nứt nhỏ.

Một lỗi khác cũng thường gặp là kết hợp vật liệu không tương thích. Ví dụ khi xây tường gạch mới nối vào tường cũ, hoặc phần gạch tiếp giáp với cột bê tông. Do hai loại vật liệu này co giãn khác nhau khi gặp nắng nóng hay ẩm ướt, nên dễ làm tường nứt tại các điểm tiếp nối.

Vì vậy, để có một ngôi nhà chắc chắn, chọn đúng vật liệu và pha trộn đúng cách là điều không thể bỏ qua.

Do lỗi thi công, kỹ thuật không đạt chuẩn

Dù có nền móng chắc và vật liệu tốt, nếu thi công sai kỹ thuật thì tường vẫn có thể bị nứt. Đây là lỗi rất thường gặp, xuất phát từ những thao tác tưởng như nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình.

Một trong những lỗi nghiêm trọng nhất là không đặt thép liên kết (râu thép) giữa tường gạch và cột, dầm bê tông. Nếu thiếu, tường sẽ dễ nứt dọc ngay chỗ tiếp giáp. Ngoài ra, nếu không tưới nước cho gạch trước khi xây, gạch sẽ hút hết nước trong vữa, làm vữa mau khô, mất độ kết dính và gây nứt. Mạch vữa không đều, không miết kỹ cũng khiến tường yếu và dễ hư hỏng theo thời gian.

Khi tô trát, trộn vữa sai tỷ lệ, hoặc để lớp trát quá dày/quá mỏng, cũng khiến lớp vữa bị co ngót không đều và gây nứt. Nếu sau khi trát mà không tưới nước bảo dưỡng thường xuyên, vữa khô quá nhanh sẽ làm xuất hiện các vết nứt nhỏ li ti (nứt chân chim). Những lỗi này cho thấy, chỉ một vài sơ suất trong thi công cũng đủ để làm giảm tuổi thọ công trình, dù trước đó đã đầu tư bài bản.

Những nguyên nhân khác gây vết nứt trên tường thường bị bỏ qua

Ngoài các nguyên nhân chính liên quan đến móng, vật liệu và thi công, những yếu tố khác cũng có thể gây nứt tường. Một trong số đó là sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm. Vật liệu xây dựng giãn nở khi nóng và co lại khi lạnh. Sự thay đổi liên tục này tạo ra áp lực lên tường, dẫn đến các vết nứt nhỏ xuất hiện.

Thêm vào đó, ảnh hưởng từ các công trình lân cận cũng là một nguyên nhân thường bị bỏ qua. Khi một ngôi nhà mới được xây, việc đào móng sát cạnh có thể làm dịch chuyển nền đất, gây lún lệch lên tường của các ngôi nhà liền kề. Đây là vấn đề phổ biến ở các khu đô thị đông đúc.

Cuối cùng, tải trọng tác động thêm cũng có thể là nguyên nhân. Mặc dù tường được thiết kế để chịu tải trọng nhất định, việc treo các vật nặng như máy điều hòa, kệ gỗ lớn lên tường không phải tường chịu lực sẽ tạo ra áp lực cục bộ quá lớn, vượt quá khả năng chịu đựng của nó. Điều này có thể làm suy yếu tường và gây nứt ngay tại vị trí treo hoặc các khu vực xung quanh.

Làm gì khi phát hiện tường bị nứt?

Việc tường bị nứt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Nhưng nếu không xử lý đúng cách, những vết nứt nhỏ có thể lan rộng và gây ra hư hỏng nghiêm trọng. Dưới đây là 4 bước cần làm khi bạn phát hiện vết nứt trên tường:

Bước 1: Đánh giá mức độ nghiêm trọng của vết nứt

Trước tiên, hãy quan sát kỹ để phân loại vết nứt:

• Nứt lớp sơn hoặc lớp vữa mỏng bên ngoài: Thường là vết nứt do co ngót vật liệu, không ảnh hưởng đến kết cấu. Những vết này chủ yếu làm mất thẩm mỹ. Gia chủ có thể xử lý đơn giản bằng cách trám lại và sơn phủ.
• Nứt sâu, kéo dài hoặc vết nứt chéo (đặc biệt ở góc cửa, chân tường, trần nhà): Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề nghiêm trọng hơn như lún móng, kết cấu yếu. Trong trường hợp này, nên mời kỹ sư xây dựng đến kiểm tra để đánh giá mức độ nguy hiểm.
• Vết nứt có thể nhìn xuyên tường hoặc thấy ánh sáng lọt qua: Đây là tình huống nguy hiểm, cần xử lý ngay lập tức để tránh rủi ro mất an toàn cho người sử dụng.

Bước 2: Khoanh vùng nguyên nhân

Sau khi xác định loại vết nứt, hãy cố gắng tìm hiểu nguyên nhân bằng cách quan sát các yếu tố sau:

• Vị trí vết nứt: Ở giữa tường, cạnh cửa, góc nhà hay tiếp giáp giữa tường và cột? Mỗi vị trí sẽ gợi ý nguyên nhân khác nhau.
• Chiều dài và độ sâu của vết nứt: Vết nứt nhỏ, nông thường do co ngót. Vết nứt sâu, dài có thể liên quan đến kết cấu hoặc lún nền.
• Vết nứt có lan rộng theo thời gian không? Hãy theo dõi trong vài ngày đến vài tuần. Bạn có thể dùng bút chì đánh dấu hai đầu vết nứt xem nó có dài thêm hay không. Nếu có, đó là dấu hiệu của chuyển động trong kết cấu và cần can thiệp sớm.

Bước 3: Khắc phục tùy theo mức độ nứt

Tùy vào loại vết nứt, bạn có thể lựa chọn phương án xử lý phù hợp:

Với vết nứt nhỏ, nông (nứt sơn, nứt vữa mỏng):

• Bước 1: Dùng dao cạo để loại bỏ lớp sơn/vữa bong tróc xung quanh.
• Bước 2: Vệ sinh sạch khu vực nứt.
• Bước 3: Trám lại bằng vữa chống nứt hoặc keo chuyên dụng (keo epoxy).
• Bước 4: Chờ khô, sau đó tiến hành sơn lại cho đều màu.

Với vết nứt sâu, rộng hoặc kéo dài:

• Dùng vật liệu chuyên dụng (vữa không co ngót, keo polyurethane, epoxy), hoặc can thiệp kết cấu nếu cần.
• Với vết nứt tại các vị trí chịu lực, nên nhờ đơn vị chuyên môn xử lý,…..
• Nếu nguyên nhân đến từ móng, cần khảo sát và xử lý lại phần nền móng. Ví dụ: gia cố móng, khoan cọc phụ trợ…

Bước 4: Ngăn ngừa nứt tường tái phát

Sau khi xử lý, cần thực hiện một số biện pháp phòng ngừa để đảm bảo tình trạng nứt không tái diễn:

• Gia cố lại những vị trí yếu như góc tường, khu vực tiếp giáp giữa tường và cột/dầm,……
• Xử lý chống thấm: Nếu tường bị thấm nước, lớp vữa và sơn sẽ nhanh hư hỏng và dễ nứt. Cần kiểm tra lại hệ thống mái, ban công, cửa sổ… và sử dụng chống thấm phù hợp.
• Không treo đồ vật nặng sai quy cách: Tường không chịu lực thường không đủ khả năng đỡ các vật nặng như máy lạnh, tủ treo, kệ đá… Hãy sử dụng loại tắc kê phù hợp, hoặc gia cố bằng thanh sắt/khung chịu lực.
• Bảo trì định kỳ: Kiểm tra tường nhà theo định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm một lần. Việc này giúp kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Kết luận

Vết nứt trên tường có thể chỉ là vấn đề nhỏ, nhưng nếu chủ quan bỏ qua thì hậu quả về sau có thể rất nghiêm trọng. Hãy xử lý ngay từ sớm, theo dõi kỹ và đặc biệt là không tự ý sửa chữa nếu không hiểu rõ nguyên nhân.

Xem thêm: Ưu đãi xây nhà trọn gói độc quyền tại Thịnh Phát Construction

Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng! Liên hệ ngay với Thịnh Phát Construction để được tư vấn và báo giá miễn phí!

• Công ty Cổ phần Đầu tư Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Thịnh Phát
• Hotline: 091 1006 112
• Email: thinhphatconstruction255@gmail.com

Liên hệ ngay để được tư vấn và hỗ trợ một cách tốt nhất nhé.