Giải quyết tranh cãi: “Có nên xây nhà bằng gạch nung?”

Trong ngành xây dựng Việt Nam, gạch nung là biểu tượng của bền vững và chắc chắn. Tuy nhiên, những năm gần đây, sự xuất hiện của các vật liệu mới đã khiến gạch nung vấp phải nhiều tranh cãi. Nhiều người đặt câu hỏi: “Liệu có nên tiếp tục sử dụng để xây nhà trong thời đại vật liệu xanh đang lên ngôi?”. Sau đây, Thịnh Phát sẽ phân tích toàn diện giúp bạn có góc nhìn đầy đủ và đưa ra quyết định đúng đắn.

Gạch nung là gì? Vì sao vẫn phổ biến?

Gạch nung là loại gạch làm từ đất sét được nhào trộn, tạo hình và nung ở nhiệt độ cao. Quá trình này diễn ra ở mức 900–1100°C để tạo độ cứng và khả năng chịu lực cho viên gạch. Sau khi khi đạt được độ bền, độ cứng và khả năng chịu lực rất tốt. Nhờ đó, gạch nung trở thành vật liệu truyền thống phổ biến trong xây dựng.

Tại Việt Nam, gạch nung được dùng rộng rãi từ nhà dân đến công trình công cộng. Dù nhiều vật liệu mới ra đời, vật liệu này vẫn giữ vai trò quan trọng trong xây dựng dân dụng. Ở khu vực nông thôn và nhà thấp tầng, gạch nung chiếm đến 60–70% thị phần vật liệu xây dựng.

Ưu điểm vượt trội của gạch nung trong xây dựng

1. Khả năng chịu lực tốt và tuổi thọ cao

Gạch nung có khả năng chịu nén trung bình khoảng 70–100 kg/cm². Mức chịu nén này cao hơn nhiều loại gạch không nung phổ thông hiện nay. Khi thi công đúng kỹ thuật kết hợp với vữa tạo thành kết cấu rất vững chắc, tường có thể đứng vững hàng chục năm mà không bị nứt vỡ nghiêm trọng.

Nhiều ngôi nhà cổ vẫn sử dụng gạch nung như một minh chứng cho độ bền vượt thời gian. Bạn có thể thấy loại gạch này trong đình làng, chùa chiền và các công trình lịch sử lâu đời.

2. Cách âm, cách nhiệt hiệu quả

Gạch nung đặc có cấu trúc hạt mịn, giúp hạn chế truyền nhiệt và tiếng ồn hiệu quả. Vào mùa hè, tường gạch giữ nhà mát hơn so với vật liệu nhẹ như panel hoặc tấm xi măng. Ngược lại, vào mùa đông, tường gạch giúp giữ nhiệt tốt hơn, tạo không gian ấm áp hơn.

Trong nhà phố hoặc khu liền kề đông đúc, khả năng cách âm của gạch là lợi thế lớn. Nhờ đó, người ở cảm thấy tiện nghi và thoải mái hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

3. Thích hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều, độ ẩm cao. Gạch nung chống ẩm tốt hơn nhiều vật liệu nhẹ khác, đồng thời ít bị giãn nở khi gặp thời tiết khắc nghiệt. Với điều kiện thi công ngoài trời hoặc ở vùng cao, gạch nung là lựa chọn an toàn và ổn định.

4. Dễ dàng xây dựng, sửa chữa và thay thế

Kích thước gạch nung tiêu chuẩn giúp việc thi công trở nên đơn giản. Thợ xây ở Việt Nam đã quen tay với loại gạch này nên tỷ lệ sai sót khi xây dựng cũng thấp hơn. Nếu cần cơi nới, đục lỗ hoặc sửa chữa, tường gạch nung cũng dễ xử lý hơn các hệ tường panel hay bê tông đúc sẵn.

Những hạn chế khiến gạch nung gây tranh cãi

1. Gây hại môi trường trong quá trình sản xuất

Đây là lý do chính khiến gạch nung bị nhiều chuyên gia phản đối. Việc sản xuất gạch đòi hỏi phải khai thác đất sét – tài nguyên không thể tái tạo – và sử dụng nhiên liệu đốt như than đá, củi, gây ô nhiễm không khí, phát thải CO₂, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, mỗi năm sản xuất 25–30 tỷ viên gạch nung sẽ tiêu tốn khoảng 1,5 triệu tấn than và phá hủy hàng nghìn hecta đất canh tác. Đây là vấn đề đáng báo động trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.

2. Trọng lượng lớn, tăng tải trọng móng

Một viên gạch nung đặc có trọng lượng từ 2,2–2,5kg. Khi xây nhà nhiều tầng hoặc nhà trên nền đất yếu, việc sử dụng gạch nặng làm tăng chi phí xây móng và kết cấu chịu lực. Ngược lại, gạch không nung, gạch nhẹ có thể giúp tiết kiệm 10–20% tải trọng công trình, từ đó giảm thiểu rủi ro lún nứt.

3. Giá thành tăng do hạn chế sản xuất

Chính sách cấm lò gạch thủ công khiến nguồn cung gạch nung giảm, đặc biệt tại các thành phố lớn. Giá gạch tăng đều qua các năm do chi phí sản xuất và vận chuyển tăng cao. Trong khi đó, gạch không nung được hỗ trợ sản xuất tại chỗ, không cần vận chuyển xa, nên giá ổn định hơn.

Gạch nung hay không nung – nên chọn loại nào?

So sánh gạch nung và gạch không nung cơ bản:

Tiêu chí	Gạch nung	Gạch không nung
Độ bền cơ học	Rất cao	Tùy loại, cần kiểm định chất lượng
Trọng lượng	Nặng	Nhẹ hơn 20–30%
Tác động môi trường	Cao – khai thác đất, đốt than	Thấp – dùng tro bay, xỉ than
Thi công	Dễ, thợ quen tay	Cần kỹ thuật mới
Giá thành hiện tại	Trung bình đến cao	Cạnh tranh hơn ở đô thị lớn
Phù hợp công trình	Nhà ở thấp tầng, vùng nông thôn	Nhà phố, nhà cao tầng, xanh hóa

Kết luận lựa chọn:

• Nếu bạn xây nhà cấp 4, biệt thự sân vườn, nhà mái Thái ở vùng quê, đây là lựa chọn an toàn và quen thuộc.
• Nếu bạn xây nhà phố, nhà trong hẻm nhỏ, nhà tầng trên nền yếu, nên cân nhắc gạch nhẹ để giảm tải móng.
• Với công trình theo tiêu chuẩn xanh, công sở hoặc chung cư, gạch không nung thân thiện môi trường hơn.

Xu hướng xây dựng 2025 và vai trò của chính sách

Từ năm 2011, Chính phủ đã ban hành Quyết định 567/QĐ-TTg khuyến khích phát triển vật liệu không nung. Đến năm 2025, các công trình công cộng ở thành phố hầu như không còn sử dụng gạch đất sét nung truyền thống.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế rằng gạch nung vẫn chưa thể biến mất hoàn toàn. Ở nhiều vùng nông thôn, nơi kỹ thuật thi công chưa đồng đều, gạch nung vẫn là vật liệu chính. Do đó, thay vì bài trừ, chúng ta nên cải tiến lò nung, tối ưu quy trình sản xuất để giảm khí thải và tiết kiệm tài nguyên.

Kết luận

Nếu bạn đang xây nhà ở vùng nông thôn, yêu cầu độ chắc chắn cao, thi công thuận tiện và có đội ngũ thợ quen tay, gạch nung vẫn là một lựa chọn xứng đáng. Nhưng nếu bạn sống tại thành phố, xây nhà cao tầng, cần giảm tải móng hoặc theo đuổi công trình xanh, nên cân nhắc vật liệu thay thế như gạch không nung, bê tông nhẹ hoặc panel tường lắp ghép.

Thay vì tranh cãi nên hay không nên, bạn hãy đặt câu hỏi: “Công trình của mình cần gì? Điều gì là quan trọng nhất?”. Khi hiểu rõ mục tiêu và điều kiện xây dựng, bạn sẽ có quyết định sáng suốt, vừa đảm bảo chất lượng vừa phù hợp xu hướng bền vững.

Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác đáng tin cậy, Thịnh Phát chính là lựa chọn lý tưởng. Đơn vị thiết kế và thi công uy tín như Thịnh Phát Construction sẽ giúp bạn có được ngôi nhà mơ ước, đẹp và đầy ý nghĩa. Kết nối cùng chúng tôi qua Hotline 098 262 31 13 để được tư vấn trực tiếp nhé!

Thiết kế và Thi công nhà trọn gói Thịnh Phát Construction

=>> Xem thêm: 4 bí quyết chọn màu gạch nền nhà xịn mịn